گایدلاین ۲۰۲۶ AHA برای توانبخشی و بهبود سکته مغزی بزرگسالان منتشر شد

انجمن قلب آمریکا (AHA) روز ۲۷ اوت ۲۰۲۶ «گایدلاین ۲۰۲۶ توانبخشی و بهبود سکته مغزی بزرگسالان» را در مجله علمی Stroke منتشر کرد. پیام محوری این دستورالعمل جدید این است که توانبخشی پس از سکته مغزی باید هرچه زودتر آغاز شود و به‌صورت همه‌جانبه، سلامت جسمی، شناختی و روانی بیماران را در بر بگیرد. سکته مغزی می‌تواند زندگی فرد را در یک لحظه تغییر دهد و بر همه چیز از راه رفتن و صحبت کردن تا حافظه، خلق‌وخو و توانایی انجام کارهای روزمره اثر بگذارد. گایدلاین جدید با نگاهی به شواهد علمی به‌روز، توصیه‌هایی را برای تیم‌های درمانی در زمینه زمان‌بندی، شدت و نوع مداخلات توانبخشی ارائه می‌کند. این دستورالعمل شامل منابع کاربردی برای متخصصان مختلف از جمله کاردرمانگران، فیزیوتراپیست‌ها، گفتاردرمانگران و کاردرمانگران حوزه تفریح (recreation) است که به‌صورت پیام‌های کلیدی و راهنمای جیبی منتشر شده‌اند. همچنین مطالب آموزشی ویژه بیماران برای درک بهتر مسیر بهبود و بازگشت به زندگی روزمره تدوین شده است. گایدلاین جدید جایگزین نسخه‌های پیشین راهنمای توانبخشی سکته مغزی می‌شود و با تأکید بر رویکرد تیمی و شخصی‌سازی درمان، بر اهمیت رسیدگی به سلامت روان پس از سکته و نقش مراقبان در فرایند بهبود نیز اشاره دارد. سکته مغزی یکی از علل اصلی ناتوانی طولانی‌مدت در سراسر جهان است. پس از بروز سکته، مغز وارد دوره‌ای به نام «پلاستیسیته عصبی» می‌شود که در آن قابلیت بازسازی و جبران عملکردهای ازدست‌رفته را دارد؛ به همین دلیل، آغاز زودهنگام توانبخشی در روزها و هفته‌های نخست پس از سکته، از اهمیت حیاتی برخوردار است و می‌تواند به‌طور قابل توجهی سیر بهبود را تسریع و کیفیت نهایی زندگی بیمار را ارتقا دهد. توانبخشی موثر تنها به بازیابی حرکت و گفتار محدود نمی‌شود؛ بسیاری از بازماندگان سکته با اختلالات شناختی، مشکلات حافظه و توجه، افسردگی و اضطراب نیز روبه‌رو هستند که بدون رسیدگی مناسب می‌توانند مانع بازگشت فرد به زندگی مستقل شوند. توصیه گایدلاین بر این است که برنامه توانبخشی باید به‌صورت چندتخصصی و با همکاری تیمی از درمانگران و پزشکان طراحی شود و برای هر بیمار متناسب با شرایط جسمی، شناختی و روانی او شخصی‌سازی گردد. نکته دیگر مورد تأکید، نقش مراقبان خانواده است که به‌عنوان ستون اصلی حمایتی بیمار در فرایند بهبود، نیازمند آموزش و راهنمایی کافی‌اند. گایدلاین جدید با تدارک مطالب آموزشی برای بیماران و مراقبان و تأکید بر رویکرد تیمی و مشارکتی، در تلاش است تا مسیر بهبود پس از سکته را به روشنی هموارتر سازد و از سرگردانی بیماران و خانواده‌ها در این مسیر دشوار بکاهد.