احمدیانی: باید فرق دوغ و دوشاب در نظام دارویی کشور مشخص شود

ابوالحسن احمدیانی، استاد متخصص فارماکولوژی، در نشست‌های روز داروساز گفت برخی افراد که درباره داروهای برند ژنریک علم و سواد ندارند اما زور دارند، حرف می‌زنند. وی با روایت گفت‌وگو با یکی از پزشکان مدافع حذف داروهای برند ژنریک افزود: به او توضیح دادم هیچ کشوری در دنیا چنین کاری نکرده است و او گفت مهم نیست هیچ کشوری نباشد، ما می‌خواهیم این‌گونه باشیم؛ به او گفتم پس باید اسامی پزشکان هم از تابلوهای مطب‌ها حذف شود و صرفاً عنوان تخصص نوشته شود و دیگر جوابی به من نداد. احمدیانی با تأکید بر اینکه بحث داروهای ژنریک و برند ژنریک به نظر او بحث علمی نیست، بلکه «بحث حیدری، نعمتی» است، گفت: اینکه مواد اولیه دارویی استانداردهای بی‌پی (BP) و یو‌اس‌پی (USP) را رعایت کنند یعنی صرفاً نمره ۱۲ را گرفته‌اند؛ اما تولیدکنندگانی هم هستند که زحمت کشیده‌اند، داروهایشان ناخالصی ندارد و شاخص‌های دیگری را رعایت کرده‌اند و به نمرات ۱۸ و ۱۹ می‌رسند. وی افزود: آن‌ها حق دارند وضعیتشان با بقیه متفاوت باشد و باید در این زمینه حق مردم را بدهیم؛ باید فرق دوغ و دوشاب در نظام دارویی کشور مشخص شود. در نظام‌های دارویی جهان، داروها به دو دسته کلی ژنریک و برند ژنریک تقسیم می‌شوند. داروی ژنریک، محصولی است که پس از پایان حق انحصاری ثبت اختراع داروی اصلی، با نام عمومی و با قیمت پایین‌تر تولید می‌شود. داروی برند ژنریک، ژنریکی است که یک شرکت دارویی مشخص، آن را با نام تجاری اختصاصی خود و با ادعای کیفیت بالاتر و شاخص‌های کیفی متفاوت به بازار عرضه می‌کند. هرچند هر دو نوع دارو باید استانداردهای پایه داروسازی را رعایت کنند، کیفیت واقعی می‌تواند میان تولیدکنندگان بسیار متفاوت باشد. بحث برند ژنریک در ایران به یکی از موضوعات پرحاشیه حوزه دارو تبدیل شده است. موافقان حذف آن‌ها معتقدند این داروها نسبت به ژنریک‌های ساده گران‌ترند و حذف آن‌ها می‌تواند به کاهش هزینه‌های نظام سلامت و افزایش دسترسی بیماران کمک کند. در مقابل، مخالفان این حذف تأکید می‌کنند که میان تولیدکنندگان از نظر کیفیت، خلوص و پایداری مواد مؤثره تفاوت معناداری وجود دارد و یکسان‌سازی کامل، روی کیفیت درمان بیماران اثر منفی می‌گذارد. به گفته احمدیانی، دارویی که صرفاً استاندارد پایه را رعایت می‌کند شاید بتواند حداقل نیاز را برآورده کند، اما تولیدکننده‌ای که فرایند تولید دقیق‌تری دارد، ناخالصی کمتری دارد و منحنی‌های کیفیت بالاتری را نشان می‌دهد، سزاوار دیده‌شدن و تمایز است. او معتقد است نظام دارویی کشور باید به‌گونه‌ای طراحی شود که این تفاوت‌های کیفی شفاف و قابل تشخیص باشد تا هم انتخاب آگاهانه برای بیمار و پزشک ممکن شود و هم انگیزه تولیدکنندگان برای سرمایه‌گذاری در کیفیت و نوآوری حفظ گردد. به باور او، تصمیم‌گیری در این زمینه باید بر پایه شواهد علمی و ارزیابی دقیق انجام شود، نه فشارهای سیاسی و ملاحظات غیرفنی.