درباره کمبود واکسن آنفولانزا؛ تأمین واکسن‌های اروپایی قطعی نشده است

حسین کرمانپور، مدیر روابط عمومی وزارت بهداشت، در یادداشتی درباره وضعیت تأمین واکسن آنفولانزا نوشت: «امیدوارم از اینکه اینجا صادقانه می‌نویسم، مورد دشنام قرار نگیرم.» وی اعلام کرد تقریباً تلاش شرکت‌های واردکننده واکسن‌های اروپایی Influvac و Vaxigrip تاکنون به نتیجه قطعی نرسیده است. به گفته کرمانپور، شرایط جنگی دشوار است و با وجود سفارش در بهمن ۱۴۰۴، هنوز تأمین و انتقال آن‌ها قطعی نشده است؛ او گفت خواستم مردم در جریان باشند. Influvac و Vaxigrip از رایج‌ترین واکسن‌های فصلی آنفولانزا در بازار ایران هستند و سال‌ها بخش اصلی نیاز وارداتی کشور به واکسن آنفولانزا را تامین کرده‌اند. واکسن آنفولانزا به دلیل تغییرات سالانه ویروس، باید هر فصل بازنگری و تولید شود؛ همین ویژگی، فرآیند سفارش‌گذاری، تولید و تحویل را به یک برنامه زمان‌بندی حساس تبدیل می‌کند. در این زنجیره، تاخیر در هر حلقه — از تخصیص ارز و انتقال وجه تا مجوزهای صادراتی و حمل و نقل — می‌تواند به تاخیر در شروع فصل واکسیناسیون منجر شود. «شرایط جنگی» که کرمانپور به آن اشاره کرده، در سال‌های اخیر بر مسیرهای لجستیکی و مالی تامین دارو و واکسن اثر گذاشته است. حمل و نقل بین‌المللی، امکان استفاده از مسیرهای ترانزیتی و گردش پرداخت‌های ارزی، حلقه‌هایی هستند که در چنین شرایطی دچار اختلال می‌شوند و زمان تحویل را غیرقابل پیش‌بینی می‌کنند. این اظهارنظر در شرایطی مطرح می‌شود که تقاضا برای واکسن آنفولانزا پیش از آغاز فصل سرد سال افزایش می‌یابد و تأخیر در تأمین واکسن‌های وارداتی می‌تواند بر دسترسی گروه‌های پرخطر — سالمندان، بیماران مزمن، زنان باردار و کودکان — به واکسیناسیون فصلی اثر بگذارد. گروه‌های پرخطر، همان گروه‌هایی هستند که در صورت ابتلا به آنفولانزا با احتمال بالاتری به بستری، عوارض ریوی و مرگ مواجه می‌شوند؛ به همین دلیل، توصیه‌های بین‌المللی بر واکسیناسیون زودهنگام این گروه‌ها پیش از اوج فصل شیوع تاکید دارد. هر هفته تاخیر، بخشی از بازه طلایی ایمن‌سازی را از بین می‌برد. شفاف‌سازی زودهنگام درباره وضعیت تامین، از منظر سیاست‌گذاری سلامت نیز اهمیت دارد؛ زیرا به پزشکان، داروخانه‌ها و بیماران اجازه می‌دهد انتظارات خود را تنظیم کنند و در صورت لزوم، به گزینه‌های جایگزین — از جمله واکسن‌های تولید داخل — روی آورند. کرمانپور در یادداشت خود تأکید کرده که هدفش از این اظهارنظر، در جریان گذاشتن مردم بوده است، نه ایجاد نگرانی.