توقف تولید واکسن آنفلوانزای ایرانی؛ روایت تلخ مدیرعامل نیواد فارمد

محمد صفاریون، مدیرعامل سابق آریوژن و مدیرعامل فعلی نیواد فارمد در گفت‌وگو با پایگاه خبری دوشنبه‌های دارویی از توقف تولید واکسن آنفلوآنزای داخلی خبر داد و علت آن را قیمت‌گذاری غیرواقعی و دستوری، بی‌مهری نهادهای ناظر، تنگناهای مالی و تبعیض آشکار در فرآیند تأمین مالی عنوان کرد. پس از یک دهه تلاش برای بومی‌سازی واکسن آنفلوآنزا که نهایتاً در سال ۱۴۰۰ توسط شرکت نیواد فارمد به نتیجه رسید، اکنون تولید صنعتی این واکسن با بن‌بست اقتصادی مواجه شده است. صفاریون با اشاره به ماهیت فشرده تولید این واکسن گفت: این محصول به‌صورت فصلی تولید می‌شود و تولیدکننده باید مبتنی بر سویه‌های در گردش، هر سال یک واکسن جدید را در بازه زمانی حدود شش ماهه تولید کند؛ آن هم برای کشوری که با محدودیت‌های بین‌المللی، تحریم و مشکلات لجستیکی دست‌وپنجه نرم می‌کند. وی مهم‌ترین عامل توقف تولید را قیمت‌گذاری دستوری و غیرمنطقی دانست و گفت: برند آمریکایی واکسن آنفلوآنزا با ارزش حدود ۴۰ دلار عرضه می‌شود، اما سازمان غذا و دارو واکسن تولید داخل را حدود ۴ تا ۵ دلار ارزش‌گذاری کرد؛ واکسن ایرانی با ضرر اقتصادی تولید شد و حتی در سال اول، محموله‌های تولیدی امحا گردید که ضررهای چند ده میلیارد تومانی برای شرکت به همراه داشت. صفاریون با انتقاد از تنگناهای مالی گفت: وقتی واردکننده واکسن خارجی از کمپانی قصد خرید دارد، پیش‌پرداخت بابت آن پرداخت می‌کند، اما وزارت بهداشت به تولیدکننده داخلی نه تنها پیش‌پرداختی نداد، بلکه پول آن را با شش ماه تأخیر پرداخت کرد؛ این کالا به‌هنگام فروش با ضرر عرضه می‌شد و باز هم نهاد ناظر از ما توقع تخفیف داشت. او تصویری دردناک از آخرین جلسه تصمیم‌گیری در شرکت آریوژن ترسیم کرد: مدیران، متخصصان و معاونان دور هم جمع شدند تا درباره ادامه یا توقف تولید واکسن تصمیم بگیرند؛ تصمیم جمع بر توقف تولید بود و ۱۵ نفر گریان از آن جلسه بیرون آمدند. گفتنی است پروانه واکسن فلوگارد به نام شرکت نیواد فارمد صادر شده بود و تولید صنعتی آن در شرکت آریوژن انجام می‌شد که بعد از مدتی پروانه نیز به آریوژن منتقل شد. صفاریون راه برون‌رفت را این‌گونه برشمرد: دولت باید میزان نیاز خود را حدود اسفندماه اعلام و سفارش‌گذاری کند، بابت سفارش خود پیش‌پرداخت به تولیدکننده پرداخت کند و دست از قیمت‌گذاری دستوری بردارد. وی در پایان هشدار داد نگرانی جدی این است که واکسن پاپیلوگارد نیز به سرنوشت فلوگارد دچار شود و باید پیش از آن‌که دیر شود، برای سایر واکسن‌های داخلی تدبیری اندیشیده شود.