تداوم ناترازی اقتصادی مراکز جمع‌آوری پلاسما علیرغم اصلاحات مقطعی تعرفه‌ها

صنعت جمع‌آوری پلاسما و تولید داروهای مشتق از پلاسما (PDMPs) در کشور به عنوان یکی از ارکان استراتژیک امنیت سلامت، با بحران عمیق ناترازی اقتصادی و شکاف فزاینده میان هزینه‌های عملیاتی و درآمدهای حاصله روبه‌رو است. فعالان این حوزه در ارزیابی‌های تحلیلی خود اعلام کردند که اگرچه سازمان غذا و دارو در مقاطعی دست به اصلاحات جزئی قیمت‌گذاری و اصلاح تعرفه فرآوری پلاسما زده است، اما این اقدامات مقطعی نتوانسته پاسخگوی جهش شدید هزینه‌های خرید کیت‌های سنجش سرولوژی، ست‌های مصرفی پلاسمافرزیس خودکار، هزینه‌های استهلاک زنجیره سرد منفی ۳۰ درجه و دستمزد تخصصی کادر درمانی باشد. ایران به عنوان یکی از معدود کشورهای منطقه غرب آسیا که زیرساخت گسترده جمع‌آوری پلاسمای استاندارد با تأییدیه‌های بین‌المللی را ایجاد کرده است، سالانه صدها هزار لیتر پلاسما را جهت پالایش قراردادی و تولید داروهای حیاتی نظیر فاکتورهای انعقادی VIII و IX، آلبومین و ایمونوگلوبولین وریدی (IVIG) به مراکز پالایشگر معتبر اروپایی ارسال می‌کند. تداوم ناترازی مالی مراکز اهدای پلاسما، انگیزه اهدای داوطلبانه و توان نگهداری مراکز فعال در استان‌های مختلف را کاهش داده و می‌تواند ظرفیت جمع‌آوری سالانه را با افت چشمگیر مواجه کند که این امر امنیت دارویی بیماران هموفیلی و نقص ایمنی را به مخاطره می‌اندازد. کارشناسان حوزه بیوتکنولوژی هشدار می‌دهند که در صورت عدم اصلاح ساختاری اقتصاد پلاسما و عدم تطابق بودجه‌های ارزی پالایش با واقعیت‌های تورمی، کشور ناچار خواهد شد برای جبران کسری داروهای مشتق از پلاسما، سالانه ده‌ها میلیون دلار ارز نقد را صرف واردات فرآورده‌های نهایی از بازارهای بین‌المللی کند؛ اقدامی که هزینه‌ای به مراتب سنگین‌تر از حمایت منطقی، شفاف و پایدار از مراکز جمع‌آوری داخلی به سیستم بهداشت و درمان و بیمه‌های پایه تحمیل خواهد کرد.