بررسی چالش‌های قیمت‌گذاری داروهای تحت لیسانس در گفت‌وگو با اکبر عبداللهی اصل

دکتر اکبر عبداللهی اصل، کارشناس ارشد سیاست‌گذاری و اقتصاد دارو و از مدیران باسابقه این صنعت، در گفت‌وگوی تصویری تحلیلی با پایگاه دوشنبه‌های دارویی، به کالبدشکافی چالش‌های قیمت‌گذاری داروهای تولید تحت لیسانس (Under License) در بازار دارویی ایران پرداخت. وی تأکید کرد که اعمال سیاست‌های قیمت‌گذاری دستوری و نادیده گرفتن هزینه‌های واقعی انتقال فناوری و لایسنس شرکت‌های بین‌المللی، انگیزه همکاری‌های فناورانه خارجی با صنعت داروسازی کشور را به حداقل رسانده است. وی با مرور تاریخچه همکاری‌های بین‌المللی در تولید داروهای برند در داخل کشور تشریح کرد که حضور شرکت‌های داروسازی معتبر جهانی، علاوه بر تضمین دسترسی بیماران مبتلا به بیماری‌های خاص به بالاترین کیفیت درمانی، زمینه انتقال دانش فنی، استانداردسازی فرآیندهای کیفی و ارتقای آزمایشگاه‌های کنترل کیفی کشور را فراهم می‌آورد. با این حال، تلاطم‌های ارزی و عدم به‌روزرسانی واقعی قیمت‌ها، بسیاری از شرکای خارجی را ناچار به خروج از بازار ایران کرده است. عبداللهی اصل خاطرنشان ساخت: «نهاد تنظیم‌گر دارویی باید میان فرآورده‌های ژنریک ساده و داروهای تخصصی های‌تک که تحت نظارت شرکت‌های مادر تولید می‌شوند، تمایز منطقی قائل شود. اعمال فرمول‌های یکنواخت قیمت‌گذاری ژنریک، در عمل دسترسی بیماران به داروهای استاندارد تحت لیسانس را مسدود کرده و موجب سوق پیدا کردن تقاضا به سمت بازار قاچاق غیررسمی می‌شود.» وی در پایان پیشنهاد کرد که سازمان غذا و دارو با پیاده‌سازی مدل‌های مدرن قیمت‌گذاری مبتنی بر ارزش درمانی (Value-Based Pricing)، زمینه‌ای عادلانه برای بقای اقتصادی شرکت‌های تولیدکننده تحت لیسانس و حفظ حقوق مصرف‌کنندگان فراهم آورد. صاحب‌نظران حوزه اقتصاد سلامت بر این باورند که ایجاد شفافیت و پیش‌بینی‌پذیری در سیاست‌های قیمت‌گذاری، کلید جلب اعتماد سرمایه‌گذاران و توسعه قراردادهای انتقال فناوری است. اتخاذ رویکردهای ارزش‌محور می‌تواند علاوه بر حمایت از مصرف‌کنندگان، فضای مناسبی برای شکوفایی تولیدات مشترک باکیفیت و ارتقای دانش بومی در صنعت داروسازی کشور ایجاد کند.