تاب‌آوری دارویی فراتر از ذخیره‌سازی مقطعی و انبارش کالا در زنجیره توزیع است

در جریان نشست‌های تخصصی امنیت دارویی و زنجیره تامین سلامت، صاحب‌نظران حوزه مدیریت زنجیره تامین تأکید کردند که مفهوم «تاب‌آوری دارویی» در شرایط تحریم‌های اقتصادی و بحران‌های بین‌المللی نباید به انبارش فیزیکی و ذخیره‌سازی مقطعی چند قلم داروی ساخته‌شده تقلیل یابد. تاب‌آوری واقعی یک فرآیند سیستمی، پویا و چندوجهی است که از مبدأ تأمین مواد اولیه تا بالین بیمار را در بر می‌گیرد و نیازمند هماهنگی مستمر میان تمامی ارکان زنجیره است. انبار کردن حجم بالایی از داروهای تاریخ‌دار به تنهایی علاوه بر تحمیل هزینه‌های سنگین خواب سرمایه، انبارداری و استهلاک مالی، همواره در معرض ریسک فساد و منقضی شدن پیش از مصرف قرار دارد. در مقابل، یک ساختار واقعاً تاب‌آور نیازمند تنوع‌بخشی به منابع تأمین مواد اولیه (Dual Sourcing)، ایجاد سامانه‌های شفاف رصد داده‌های مصرف به صورت بلادرنگ، و انعطاف‌پذیری فنی خطوط تولید برای تغییر سریع فرمولاسیون و افزایش ناگهانی تیراژ در مواقع بحرانی است. همچنین ارتباط ساختاریافته و الکترونیک میان سازمان غذا و دارو، گمرک، بانک مرکزی و شرکت‌های داروسازی جهت حذف فوری گلوگاه‌های اداری از ارکان حیاتی تاب‌آوری محسوب می‌شود. زمانی که احتمال بروز یک کمبود دارویی در بازار پیش‌بینی می‌شود، سیستم نظارتی و رگولاتوری باید پروتکل‌های تصمیم‌گیری سریع (Fast-Track) را برای تامین فوری از مسیرهای جایگزین فعال نماید. کارشناسان معتقدند سرمایه‌گذاری در سیستم‌های هوشمند مدیریت زنجیره تأمین و پیش‌بینی تقاضا بر پایه هوش مصنوعی و تحلیل کلان‌داده‌های نسخه‌های الکترونیک، کشور را از سیاست‌های انفعالی ذخیره‌سازی پرهزینه به سمت مدیریت پیش‌دستانه و تاب‌آوری واقعی و پایدار هدایت خواهد کرد و آرامش دارویی بیماران و کادر درمانی را به طور پایدار تضمین می‌نماید.