هشدار درباره شکنندگی زنجیره تامین دارو؛ نباید فریب آمار تولید ۹۷ درصدی در داخل را بخوریم

علی شریف‌اعلم، معاون نظارت بر زنجیره تأمین هلدینگ دارویی تأمین (تیپیکو) در سخنانی با هشدار جدی نسبت به شکنندگی ساختاری زنجیره تأمین دارو در کشور تأکید کرد: جامعه، مسئولان و سیاست‌گذاران نباید فریب این آمار ظاهری را بخورند که ۹۷ درصد از نیاز عددی داروی کشور در داخل تولید می‌شود؛ چرا که زنجیره تولید ما برای استمرار فعالیت خود به شدت به واردات مواد مؤثره دارویی (API)، حدواسط‌های شیمیایی (Intermediates)، مواد جانبی (Excipients) و ملزومات بسته‌بندی وابسته است. این مقام ارشد صنعت داروسازی خاطرنشان کرد که تولید نهایی دارو در کارخانجات داخلی تنها حلقه پایانی یک زنجیره بسیار طولانی، پیچیده و بین‌المللی است. هرگونه اختلال در فرآیند تخصیص و انتقال ارز، کندی در تشریفات گمرکی، تحریم‌های بانکی، موانع گشایش اعتبارات اسنادی یا افزایش نرخ حمل‌ونقل بین‌المللی می‌تواند ظرف چند هفته خطوط تولید را با کمبود مواد پایه روبه‌رو کند. از این رو، استناد صِرف به عدد ۹۷ درصد بدون توجه به عمق ساخت داخل و پایداری منابع ارزی، تصویری غیرواقعی و گمراه‌کننده از امنیت دارویی کشور ارائه می‌دهد. شریف‌اعلم به ناترازی سرمایه در گردش شرکت‌های داروسازی و افزایش سرسام‌آور دوره وصول مطالبات از شرکت‌های پخش و مراکز درمانی اشاره کرد و افزود: شرکت‌های تولیدکننده ناچارند مواد اولیه خارجی را با پرداخت نقدی و فوری خریداری کنند، در حالی که وجه حاصل از فروش داروهای تولیدشده با ماه‌ها تأخیر بازمی‌گردد. این شکاف نقدینگی توان تولیدکنندگان را برای حفظ ذخایر استراتژیک مواد اولیه به شدت فرسوده کرده است. وی در پایان بر ضرورت اصلاح بنیادین نظام قیمت‌گذاری، روان‌سازی تامین ارز بدون تاخیرهای چندماهه، و ایجاد بسته‌های حمایتی هدفمند برای تولیدکنندگان مواد پایه و اولیه دارویی در داخل تأکید کرد تا ضریب خودکفایی واقعی و تاب‌آوری صنعت داروی کشور در برابر شوک‌ها ارتقا یابد.