فوت رزیدنت جوان در بیمارستان بهارلو؛ پیکر دو روز بعد پیدا شد

خبر درگذشت دکتر افرا مهردل، رزیدنت پزشکی قانونی بیمارستان بهارلو تهران، پرسش‌های جدی درباره وضعیت پزشکان و رزیدنت‌ها، میزان فرسودگی و فشارهای وارد بر آن‌ها و همچنین سازوکارهای نظارتی و حمایتی در مراکز درمانی برانگیخته است؛ پیکر این پزشک حدود دو روز پس از مرگ در محل استراحت خود در بیمارستان پیدا شد. تعلل در کشف این حادثه، ابعاد نگران‌کننده‌ای از کمبود نظارت بر وضعیت نیروی انسانی در بیمارستان‌ها و فرسودگی شغلی کادر درمان را برجسته کرده و توجه افکار عمومی و جامعه پزشکی را به این موضوع معطوف ساخته است. هادی یزدانی، پزشک و فعال حوزه اطلاع‌رسانی درباره خودکشی پزشکان، این مرگ را پر از ابهام خواند و گفت: رزیدنت پزشکی قانونی به دلیل نوع رشته‌اش فرسودگی شغلی بالایی دارد و به‌گونه‌ای بی‌واسطه‌تر از بقیه پزشکان با مرگ مواجه است؛ این پرسش مطرح است که چگونه ممکن است یکی از اعضای کادر درمان در محل استراحت خود جان ببازد و تا دو روز کسی متوجه نشود. این روایت از فقدان سازوکارهای مؤثر برای پایش وضعیت و سلامت روان کادر درمان در طول شیفت‌های طولانی و پراسترس پرده برمی‌دارد و نشان می‌دهد بسیاری از این نیروها در انزوا و بدون حمایت کافی به فعالیت ادامه می‌دهند. وی با اشاره به آمارهای نگران‌کننده افزود: مجله The Lancet Psychiatry در ژوئن ۲۰۲۴ با انتشار مطلبی درباره خودکشی رزیدنت‌های پزشکی ایران گزارش داد حدود ۳۴ درصد از رزیدنت‌های پزشکی افکار خودکشی را تجربه کرده‌اند؛ میانگین سالانه خودکشی رزیدنت‌ها حدود ۱۳ مورد برآورد شده و با جمعیت حدود ۱۵ هزار نفری آن‌ها، نرخ خودکشی حدود ۱۰۰ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر است؛ رقمی که در مقایسه با نرخ حدود ۶.۵ مورد در جمعیت عمومی بسیار بالاتر است. این آمار هشداردهنده نشان می‌دهد فشار جسمی و روانی بر رزیدنت‌ها، که دوره سختی از آموزش تخصصی و مسئولیت‌های سنگین بالینی را پشت سر می‌گذارند، به مرز بحران رسیده است و نیاز به اقدام فوری برای حمایت از این قشر دارد. یزدانی تأکید کرد: موضوع سلامت روان، امنیت و حمایت از کادر درمان باید از سوی پزشکی قانونی، دانشگاه علوم پزشکی تهران و مسئولان بیمارستان بهارلو پیگیری و شفاف‌سازی شود. هنوز روایت‌های متفاوتی درباره علت مرگ این پزشک مطرح است و بررسی‌های رسمی برای روشن‌شدن ابعاد ماجرا ادامه دارد. کارشناسان حوزه سلامت روان با اشاره به شیفت‌های سنگین، ساعات کاری طاقت‌فرسا، کمبود نیرو و فشار مسئولیت‌پذیری بالای بیماران، بر ضرورت راه‌اندازی برنامه‌های حمایتی روانشناختی برای دستیاران پزشکی تأکید دارند. کاهش ساعات شیفت، فراهم‌کردن کانال‌های حمایتی محرمانه و غربالگری سلامت روان، از جمله راهکارهایی است که می‌تواند از بروز فجایعی مشابه در آینده پیشگیری کند. این حادثه بار دیگر بر لزوم بازنگری جدی در شرایط کاری و حمایت‌های روانی کادر درمان کشور تأکید می‌کند؛ چراکه سلامت نیروی انسانی، زیربنای کیفیت و ایمنی کل نظام سلامت است و نادیده‌گرفتن آن، تبعات جبران‌ناپذیری به همراه دارد.