درمان تازه پوکی استخوان با سلول‌های بنیادی خود بیماران

پژوهشگران با اصلاح سلول‌های بنیادی خود بیماران توانستند بافت استخوان را بازسازی کنند و شمار شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان را تا ۹۴ درصد کاهش دهند؛ نتیجه‌ای که در یک مطالعه اولیه روی انسان به دست آمده و در ژورنال Cell منتشر شده است. به گزارش فانا، پوکی استخوان یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مرتبط با افزایش سن است که به‌تدریج استخوان‌ها را ضعیف و شکننده می‌کند. برآوردها نشان می‌دهد حدود ۵۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان با این بیماری زندگی می‌کنند و سالانه نزدیک به ۳۷ میلیون شکستگی ناشی از شکنندگی استخوان رخ می‌دهد؛ به زبان ساده، هر چند ثانیه یک نفر در جهان به دلیل ضعیف‌شدن استخوان‌هایش دچار شکستگی می‌شود. درمان‌های موجود برای پوکی استخوان بیشتر به کاهش سرعت تخریب استخوان یا افزایش نسبی تراکم آن کمک می‌کنند و هنوز روشی که بتواند استخوان ازدست‌رفته را به‌طور کامل بازسازی کند وجود ندارد. اکنون گروهی از دانشمندان می‌گویند شاید نوعی «داروی زنده» بتواند مسیر تازه‌ای برای درمان این بیماری باز کند. در این مطالعه، پژوهشگران از سلول‌های بنیادی مزانشیمی (MSC؛ سلول‌هایی که در مغز استخوان و برخی بخش‌های دیگر بدن وجود دارند و می‌توانند به استئوبلاست‌ها یا سلول‌های سازنده استخوان تبدیل شوند) استفاده کردند. این سلول‌ها پس از تکثیر در آزمایشگاه، معمولاً هنگام تزریق مسیر خود را به‌خوبی به سمت مغز استخوان پیدا نمی‌کنند؛ بنابراین پژوهشگران سطح خارجی آن‌ها را با یک تغییر ژنتیکی و مولکولی اصلاح کردند تا بهتر به سمت بافت استخوانی هدایت شوند. به گزارش ساینس‌آلرت، ۱۰ زن مبتلا به پوکی استخوان شدید با سن بین ۵۱ تا ۷۲ سال در این مطالعه شرکت کردند. ابتدا از استخوان لگن هر بیمار نمونه مغز استخوان گرفته شد و سلول‌های بنیادی مزانشیمی جدا شده پس از رشد و اصلاح در آزمایشگاه، از طریق تزریق وریدی به بدن همان بیمار بازگردانده شدند. وضعیت شرکت‌کنندگان حدود ۶ سال پیگیری شد و نتایج اولیه نشان داد این روش از نظر ایمنی مشکل جدی ایجاد نکرده و هیچ عارضه مرتبط با درمان گزارش نشده است. مهم‌ترین یافته، کاهش قابل‌توجه تعداد شکستگی‌ها بود؛ پیش از دریافت درمان، شرکت‌کنندگان در دو سال حدود ۸ شکستگی در سال داشتند و پس از آن این عدد به حدود ۰٫۵ شکستگی در سال کاهش یافت، یعنی حدود ۹۴ درصد کاهش در شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان. بررسی نمونه‌های بافت استخوان نشان داد در هفت نفر از ۱۰ شرکت‌کننده میزان بافت استخوان افزایش یافته و تصویربرداری‌های پزشکی نیز رشد تراکم استخوان ترابکولار (بافت استخوانی با ساختاری شبیه شبکه اسفنجی که در مراحل اولیه پوکی استخوان زودتر آسیب می‌بیند) را نشان داد. با وجود نتایج امیدوارکننده، این پژوهش کوچک و مقدماتی است؛ آزمایش فقط روی ۱۰ نفر و بدون گروهی برای مقایسه انجام شده و بنابراین نمی‌توان با قطعیت گفت این روش در همه بیماران مؤثر خواهد بود. پژوهشگران می‌گویند بررسی دقیق‌تر این درمان به مطالعات بزرگ‌تر با تعداد بیشتری از بیماران و گروه‌های متنوع‌تر نیاز دارد، اما نتایج اولیه نشان می‌دهد استفاده از سلول‌های بنیادی اصلاح‌شده می‌تواند مسیر تازه‌ای برای درمان پوکی استخوان ایجاد کند که به جای فقط کندکردن روند بیماری، به دنبال بازسازی دوباره استخوان‌های آسیب‌دیده است.