نقد مدیرعامل شرکت خدماتی صنایع داروسازی بر سامانه مالیاتی کشور

مرتضی عربی، مدیرعامل شرکت خدماتی مجتمع صنایع داروسازی، در یادداشت اختصاصی برای «دوشنبه‌های دارویی» نوشت که پایان شهریور، مهلت قانونی تسلیم اظهارنامه مالیاتی همه شرکت‌های حقوقی است؛ اما به گفته او این تاریخ فقط بهانه‌ای برای طرح پرسشی بنیادی‌تر است: مرز میان وظیفه مؤدی و وظیفه سازمان امور مالیاتی کجاست؟ وظیفه هر کسب‌وکار روشن است: ثبت اطلاعات واقعی، ارائه اظهارنامه و پرداخت مالیات. اما به نوشته عربی، وظیفه سازمان امور مالیاتی آن است که سامانه‌ای ساده، یکپارچه، پایدار و قابل استفاده در اختیار مؤدی بگذارد؛ نه اینکه اپراتور سامانه، حسابدار دولت، پشتیبان فنی و مسئول رفع خطاهای سیستم، خودِ کسب‌وکار باشد. او تأکید کرد دولت الکترونیک قرار بود کار کسب‌وکارها را کم کند و سامانه‌ها بروکراسی را کوتاه کنند، نه اینکه همان بروکراسی را از اداره مالیاتی به پشت میز کسب‌وکارها منتقل کنند. به گفته وی، امروز هر کسب‌وکاری از جمله شرکت داروسازی باید هم‌زمان تولیدکننده یا فروشنده، حسابدار، اپراتور سامانه مؤدیان و کنترل‌کننده اطلاعات مالیاتی باشد: صورتحساب الکترونیکی صادر و ارسال کند، خرید و فروش را ثبت کند، تکالیف ارزش افزوده و فهرست معاملات را انجام دهد، لیست حقوق و دستمزد بفرستد، اظهارنامه و گزارش‌های ماهانه، فصلی و سالانه ارائه دهد و اگر سامانه خطا داد، خودش پیگیر رفع مشکل باشد. بخش دیگری از این یادداشت به هزینه‌ای اختصاص دارد که به تعبیر نویسنده کسی آن را حساب نمی‌کند: هزینه حسابدار، نرم‌افزار، مشاور، نیروی انسانی و زمانی که تیم مالی کسب‌وکار صرف این فرآیندها می‌کند، هزینه واقعی اداره کسب‌وکار است. این هزینه‌ها مجانی نیست؛ در صنعت داروسازی در نهایت به قیمت تمام‌شده دارو منتقل می‌شود و از جیب بیمار درمی‌آید. یعنی به نوشته او، کسب‌وکار داروسازی فقط مالیات نمی‌دهد؛ بخشی از هزینه اجرای نظام مالیاتی و اداری دولت را هم از جیب خود پرداخت می‌کند. عربی در بخش پایانی تصریح کرد سامانه‌ای شدن خدمات وقتی پیشرفت است که هزینه و پیچیدگی را برای کسب‌وکارها کاهش دهد، نه اینکه فقط محل انجام کار دولت را از اداره به کسب‌وکار مردم منتقل کند. سازمان امور مالیاتی باید سامانه‌ای بسازد که کسب‌وکار داروسازی بتواند با آن کار کند، نه اینکه کسب‌وکار مجبور شود برای کار با سامانه حسابدار، مشاور و اپراتور استخدام کند. کسب‌وکار داروسازی باید روی تولید دارو و تأمین سلامت تمرکز کند، نه روی رفع خطای سامانه و تفسیر بخشنامه‌های متعدد. او این یادداشت را با این جمع‌بندی به پایان برد که مالیات دادن وظیفه هر کسب‌وکار است؛ اما ساده و قابل اجرا کردن نظام مالیاتی وظیفه سازمان امور مالیاتی است و کارمند افتخاری دولت شدن، وظیفه هیچ کسب‌وکاری نیست.