ارتباط مصرف زودهنگام داروی رایج کلسترول با کاهش خطر زوال عقل

نتایج یک مطالعه بزرگ کوهورت جمعیتی که در نشست سالانه کنگره انجمن قلب و عروق اروپا (ESC Congress) در مونیخ آلمان ارائه شد، نشان می‌دهد آغاز زودهنگام درمان با داروهای کاهنده کلسترول از دسته «استاتین‌ها» بلافاصله پس از تشخیص دیابت نوع ۲، علاوه بر کاهش چشمگیر سکته‌های قلبی و مغزی، با افت معنادار خطر ابتلا به بیماری‌های دمانس (زوال عقل) و آلزایمر در بلندمدت همراه است. این پژوهش بر نقش چندگانه و فراتر از چربی استاتین‌ها در حفظ سلامت سیستم اعصاب مرکزی تاکید دارد. بر اساس آنالیز داده‌های سلامت بیش از ۱۰۰ هزار بیمار مبتلا به دیابت نوع ۲ در طول یک دوره پیگیری ۱۰ ساله، بیمارانی که مصرف استاتین را ظرف مدت کمتر از یک سال پس از تشخیص اولیه دیابت آغاز کرده بودند، در مقایسه با افرادی که در پنج سال اول هیچ‌گونه داروی استاتینی مصرف نکرده بودند، ۱۵ درصد کاهش ریسک نسبی در ابتلا به انواع دمانس را تجربه کردند. حتی در بیمارانی که شروع درمان دارویی بین ۱ تا ۵ سال به تاخیر افتاده بود، کماکان ۱۰ درصد کاهش در احتمال زوال عقل مشاهده شد که حاکی از ارزش بالای پنجره زمانی مداخله زودهنگام است. مکانیسم‌های سلولی و بیوشیمیایی متعددی برای تبیین این اثر محافظتی عصبی پیشنهاد شده است؛ استاتین‌ها با مهار آنزیم HMG-CoA ردوکتاز علاوه بر کاهش رسوب پلاک‌های آترواسکلروتیک در عروق مغزی (میکروآنژیوپاتی دیابتی)، با خاصیت پلئوتروپیک ضدالتهابی خود مانع از فعالیت بیش از حد میکروگلیاها، ترشح سایتوکاین‌های التهابی و تجمع پلاک‌های آمیلوئید بتا در بافت مغز می‌شوند. متخصصان قلب و نورولوژیست‌ها بر این باورند که این شواهد، ضرورت پایبندی دقیق به دستورالعمل‌های درمانی و شروع بدون وقفه استاتین در تمام بیماران دیابتی را دوچندان می‌سازد.