آگونیست خوراکی ریلاکسین؛ نتایج فاز ۲b در نارسایی قلب

هورمون بارداری، مسیر تازه‌ای به درمان نارسایی قلب گشوده است: نتایج مطالعه LUMINARA نشان داد AZD5462، نخستین آگونیست خوراکی گیرنده RXFP1 ریلاکسین، عملکرد قلب بیماران مبتلا به نارسایی مزمن قلب را بهبود می‌بخشد. نتایج در جلسه Hot Line کنگره ۲۰۲۶ انجمن قلب اروپا (ESC) در مونیخ ارائه و هم‌زمان در مجله Circulation منتشر شد. انتخاب این مقاله به عنوان مطالعه Hot Line بر اهمیت بالینی و نوآوری این یافته در میان ده‌ها مطالعه ارائه‌شده در بزرگ‌ترین کنگره قلب اروپا تأکید دارد. ریلاکسین، پپتیدی که در دوران بارداری ترشح می‌شود، خواص گشادکنندگی عروق، ضدالتهابی و ضدفیبروز دارد. همین ویژگی‌ها آن را به یک هدف دارویی امیدوارکننده برای بیماری‌های قلبی تبدیل کرده است؛ چراکه نارسایی قلب اغلب با تنگی عروق، التهاب مزمن و تشکیل بافت فیبروتیک همراه است. جیمز جانوزی (James Januzzi) از مؤسسه Baim در بیمارستان عمومی ماساچوست وابسته به دانشگاه هاروارد، ارائه‌دهنده نتایج، توضیح داد تلاش‌های پیشین برای تحریک این گیرنده به‌دلیل عوارض ناشی از دوزهای بیش از حد فیزیولوژیک نافرجام مانده بود؛ اما داده‌های پیش‌بالینی و بالینی اولیه نخستین آگونیست خوراکی این گیرنده امیدوارکننده بوده است. پیشرفت در یافتن فرم خوراکی و با دوز قابل کنترل این مسیر، گام مهمی در تبدیل یک مفهوم بیولوژیک جذاب به یک درمان عملی بیمارستانی و درمانگاهی بوده است. این کارآزمایی دوسوکور فاز ۲b در ۶۹ مرکز از ۱۰ کشور اجرا شد؛ ۲۳۵ بیمار با کسر جهشی ۳۵ درصد و کمتر و ۱۴۰ بیمار با کسر جهشی ۴۱ تا ۵۵ درصد به چهار گروه دارونما یا AZD5462 با دوزهای ۲۰، ۸۰ و ۳۶۰ میلی‌گرم روزانه تقسیم شدند و در شروع و پس از ۲۴ هفته اکوکاردیوگرافی شدند. طراحی این کارآزمایی با گنجاندن بیماران در طیف‌های مختلف کسر جهشی، امکان ارزیابی اثر دارو را در انواع مختلف نارسایی قلب فراهم کرده است و مقیاس چندمرکزی آن، قدرت آماری و قابلیت تعمیم نتایج را افزایش می‌دهد. در بیماران با کسر جهشی پایین، کم‌ترین دوز (۲۰ میلی‌گرم) بیشترین بهبود را ایجاد کرد و شاخص حجم پایان سیستولی ۵.۴ میلی‌لیتر بر مترمربع کاهش یافت (p=0.054)؛ در گروه با کسر جهشی ۴۱ تا ۵۵ درصد نیز شواهد گشادی عروق در هر سه دوز دیده شد (p≤0.021). در این مطالعه نگرانی ایمنی جدیدی مشاهده نشد و پژوهشگران خواستار ادامه کارآزمایی‌ها برای بررسی اثرات بلندمدت شدند. این یافته‌ها اگرچه میان‌مدت و با هدف بررسی ایمنی و دوز هستند، اما پایه علمی محکمی برای حرکت به سمت کارآزمایی‌های فاز ۳ در مقیاس بزرگتر فراهم می‌کنند. اگر اثرات مثبت در بیماران بیشتر تأیید شود، AZD5462 می‌تواند به نخستین آگونیست خوراکی ریلاکسین در کلاس درمانی خود تبدیل شود و جایگزینی در دسترس‌تر و با عوارض کمتر برای درمان‌های تزریقی فعلی فراهم کند. با توجه به جمعیت رو به رشد بیماران نارسایی قلب در سراسر جهان و بار سنگین اقتصادی و انسانی این بیماری، هر گزینه درمانی نوین که بتواند عملکرد قلب و کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشد، از ارزش علمی و تجاری بسیار بالایی برخوردار است.