سوزاندن تخصیص‌های ارز دارو به دلیل کمبود نقدینگی تأمین‌کنندگان

سیدعلی سبحانیان، رئیس مرکز رازی دانشگاه آزاد اسلامی و مدیرعامل شرکت شفایاب، در گفت‌وگو با فانا توضیح داد تأمین دارو شرایط خوبی ندارد و علت آن تحریم‌هاست؛ به دلیل جو نابرابری که برای همکاری بانک‌ها، شرکت‌ها و ترابری‌ها با ایران ایجاد کرده‌اند، تأمین‌کنندگان دچار مشکل شده‌اند و مشکلات بانکی و عدم تأمین کافی ارز نیز وجود دارد. تحریم‌های گسترده، زیرساخت‌های مالی و لجستیکی تجارت دارو را به شدت محدود کرده و این محدودیت‌ها به‌طور مستقیم به هزینه‌ها، زمان و قابلیت اطمینان زنجیره تأمین می‌انجامد. وی افزود: با توجه به افزایش نرخ ارز، نقدینگی موردنیاز شرکت‌ها برای خرید ارز به چالش بزرگی تبدیل شده است و این می‌طلبد وزارت بهداشت در سطح وزیر با هماهنگی بانک مرکزی و بانک‌های عامل شرایطی را فراهم کند که وقتی ارزی تخصیص داده می‌شود، به علت نبود نقدینگی (ریال) نسوزد. او گفت: «متأسفانه به دلیل کمبود نقدینگی و عدم همکاری بانک‌ها، بعضاً ارز تخصیصی تأمین‌کنندگان می‌سوزد و سوختن ارز تخصیصی یعنی نرسیدن دارو به کشور.» مشکل «سوختن ارز» پدیده‌ای است که در آن حتی پس از تخصیص رسمی ارز، تأمین‌کننده به دلیل نداشتن نقدینگی کافی ریالی یا همکاری ناقص بانک‌ها قادر به تبدیل و استفاده از آن نیست؛ در نتیجه ارز تخصیصی از بین رفته و داروی مورد نیاز اصلاً وارد کشور نمی‌شود. حل این مسئله نیازمند هماهنگی واقعی میان سیاست ارزی، نظام بانکی و وزارت بهداشت است تا تخصیص ارز با سرعت و نقدشوندگی لازم همراه باشد و منابع به نتیجه نرسند. سبحانیان خاطرنشان کرد پروازهای بین‌المللی به کشور ماه‌هاست لغو شده و کشتی‌ها نیز به سواحل ایران رفت‌وآمد ندارند؛ هم‌اکنون تنها راه حمل دارو، کامیون است که از اروپا و از طریق ترکیه وارد ایران می‌شود و این شیوه حمل، ۱۰ تا ۱۲ روز به زمان رسیدن دارو به بیماران اضافه کرده و هزینه حمل و بیمه ترابری را نیز افزایش داده است. به گفته او، با وجود همه این مشکلات، با تلاش مضاعف تأمین‌کنندگان، خوشبختانه کمبودهای دارویی به حداقل رسیده است و مسئولان باید بدانند پشت هر تخصیص ارز، نیاز بیماران وجود دارد. اتکا به حمل زمینی به‌عنوان تنها کانال ورود دارو، حاشیه امنیت این زنجیره را به شدت کاهش داده و آن را به ترافیک مرزی و وضعیت کشور ترانزیت‌دهنده وابسته کرده است؛ در حالی که هر کدام از این گلوگاه‌ها می‌تواند نقطه شکست جدیدی در تأمین دارو باشد. مدیریت این مجموعه چالش‌ها مستلزم راهبرد هماهنگی است؛ از تسریع و نقدشوندگی تخصیص ارز و پایش فعال زنجیره تأمین گرفته تا رایزنی‌های گسترده دیپلماتیک برای بازگشایی مسیرهای جایگزین و متنوع‌سازی مبادی ورود. در نهایت، تأمین پایدار دارو در این شرایط، تجلی همکاری نزدیک میان سیاست‌گذاران، نظام بانکی و تأمین‌کنندگان بخش خصوصی است و هر کوتاهی در این حلقه‌ها، سلامت و جان بیمارانی را به خطر می‌اندازد که به این داروها وابسته‌اند. در همین زمینه بخوانید: جایگزین قرص داپسون؛ جزئیات و بررسی بالینی.