چین تهدید فزاینده برای برتری نوآوری بیوتک آمریکا

ایالات متحده در تلاش است با چین، که به‌شکلی راهبردی در صحنه بیوتک جای گرفته، رقابت کند؛ چین اکنون در پژوهش‌های زیست‌پزشکی و کارآزمایی‌های بالینی از آمریکا جلو زده و تاکنون این رقابت را چین می‌برد. رشد بی‌سابقه سرمایه‌گذاری دولت و بخش خصوصی چین در حوزه علوم زیستی، همراه با سیاست‌های حمایتی و دسترسی به جمعیت بزرگ بیماران، این کشور را در جایگاهی قرار داده است که بسیاری از تحلیلگران آن را رقیبی جدی و حتی پیش‌روتر در برخی حوزه‌ها می‌دانند. شش سال پیش چین از نظر شمار کارآزمایی‌های بالینی از آمریکا پیشی گرفت و اندکی بعد در انتشارات علوم طبیعی نیز جلو افتاد؛ به گفته ناظران، این جهش‌ها هشدارهایی برای مجموعه پژوهش-صنعت آمریکا بود. از آن زمان آمریکا در بودجه تحقیق و توسعه و علوم ترجمانی (translational science) نیز از چین عقب مانده است که می‌تواند در صورت بروز بحران ژئوپلیتیک، این کشور را در معرض خطر قرار دهد. کم شدن فاصله در تعداد کارآزمایی‌ها و سپس برتری شمارگانی، حاکی از تغییر بنیادین در جغرافیای نوآوری دارویی جهان است که پیامدهای آن فراتر از آمار بوده و به قدرت اقتصادی و امنیت ملی گره خورده است. کیتلین فریزر، مدیر اجرایی کمیسیون ملی امنیت بیوتک نوظهور (NSCEB)، به BioSpace گفت: «رویکرد چین دزدیدن، مقیاس‌سازی و خفه‌کردن رقبای آمریکایی در این حوزه بوده است. باید به این بیندیشیم که اگر پایگاه نوآوری‌مان را در آمریکا چنان فرسایش دهیم که برای داروهای حیات‌بخش به یک رقیب بالقوه وابسته شویم، چه معنایی خواهد داشت.» این اظهارات نشان‌دهنده نگرانی روزافزون مقامات آمریکا از تبدیل شدن چین به بازیگر مسلط در زنجیره تأمین جهانی دارو و وابستگی راهبردی آمریکا به این کشور است. نگرانی‌های اصلی شامل انتقال داده‌های ژنتیکی، یعنی احتمال دسترسی دولت چین به اطلاعات ژنتیکی و بالینی آمریکایی‌ها، و نیز انجام کارآزمایی‌های بالینی اولیه در چین است که هم به اقتصاد آمریکا ضربه می‌زند و هم امکان دسترسی زودهنگام بیماران چینی به داروهای نوین را پیش از آمریکایی‌ها فراهم می‌کند. فریزر همچنین هشدار داد آمریکا در کنار از دست دادن توان تولید، اکنون در خطر شکست در نوآوری نیز قرار دارد، زیرا لغو گرنت‌ها و کاهش بودجه ده‌ها برنامه پژوهشی را فلج کرده است. در میان این رقابت، چین علاوه بر بازار بزرگ داخلی، با تجمیع زیرساخت‌های تولید و کاهش هزینه‌ها، به مقصدی جذاب برای شرکت‌های دارویی جهانی تبدیل شده است که به‌دنبال راه‌اندازی کارآزمایی‌ها و تولید ارزان‌تر هستند؛ عاملی که رقابت برای آمریکا را دشوارتر می‌کند. مسیر آینده این رقابت، علاوه بر سرمایه‌گذاری، به توانایی آمریکا در بازسازی اطمینان جامعه علمی، توسعه زیرساخت‌های تولید و اتخاذ سیاست‌های حمایتی در برابر چین بستگی دارد و نتیجه آن در شکل‌دهی جغرافیای نوآوری دارویی و دسترسی جهانی به درمان‌های آینده در دهه‌های پیش رو تعیین‌کننده خواهد بود.