گایدلاین سازمان جهانی بهداشت درباره سلامت روان در محیط کار

سازمان جهانی بهداشت (WHO) در کارنامه تازه خود با عنوان «سلامت روان در محیط کار» که ۱۵ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، تأکید کرد کار شایسته برای سلامت روان سودمند است و محیط‌های کاری ناسالم آن را تهدید می‌کند. بر پایه این سند، در سال ۲۰۲۳ حدود ۱۶ درصد از بزرگسالان در سن کار به نوعی اختلال روانی مبتلا بودند. در سطح جهانی هر سال نزدیک به ۱۲ میلیارد روز کاری به دلیل افسردگی و اضطراب از دست می‌رود و هزینه کاهش بهره‌وری ناشی از آن حدود ۱ تریلیون دلار آمریکا برآورد می‌شود. نزدیک به ۶۰ درصد جمعیت جهان شاغل‌اند و همه کارگران حق محیط کار ایمن و سالم دارند. WHO در بخش خطرها می‌افزاید عواملی مانند تبعیض و نابرابری، حجم و سرعت کار بیش از حد، کمبود نیرو، ساعات طولانی یا نامناسب، نداشتن کنترل بر طراحی شغل، شرایط فیزیکی ناایمن، فرهنگ سازمانی مخرب، نظارت آمرانه، خشونت، آزار و قلدری، نقش شغلی نامشخص، ناامنی شغلی، دستمزد ناکافی و تعارض کار با زندگی خانواده از خطرهای شناخته‌شده سلامت روان در کار است. بیش از نیمی از نیروی کار جهانی در اقتصاد غیررسمی فعال است؛ جایی که حمایت قانونی از ایمنی و سلامت وجود ندارد و کارکنان با محیط ناایمن، ساعات طولانی، دسترسی محدود به حمایت اجتماعی و مالی و تبعیض روبه‌رو می‌شوند. کارکنان بخش سلامت، امداد و بحران نیز بیشتر در معرض رویدادهای آسیب‌زای روانی‌اند. این سند برای پیشگیری از اختلالات روانی مرتبط با کار، اجرای مداخلات سازمانی را توصیه می‌کند؛ مداخلاتی که شرایط و محیط کار را ارزیابی و خطرها را کاهش، اصلاح یا حذف می‌کنند، مانند ترتیبات کاری انعطاف‌پذیر یا چارچوب‌های مقابله با خشونت و آزار در کار. برای حفاظت و ارتقای سلامت روان، WHO آموزش مدیران برای شناخت و پاسخ به آشفتگی روانی زیردستان و مهارت‌هایی مانند گفت‌وگوی باز و گوش‌دادن فعال، آموزش سواد سلامت روان به کارکنان برای کاهش انگ، و مداخلات فردی برای مدیریت استرس و فعالیت بدنی تفریحی را توصیه می‌کند. این کارنامه سه مداخله برای پشتیبانی از افراد دارای اختلال روانی برمی‌شمارد: تطبیق‌های معقول در کار، مانند ساعات شناور، زمان بیشتر برای انجام وظایف، تغییر تکالیف برای کاهش استرس و مرخصی برای مراجعه درمانی؛ برنامه‌های بازگشت به کار که مراقبت شغلی را با درمان بالینی ادامه‌دار ترکیب می‌کنند؛ و طرح‌های اشتغال حمایتی برای افراد با اختلال‌های شدید روانی. ایجاد محیط توانمندساز نیز به رهبری و تعهد، سرمایه‌گذاری کافی و بودجه اختصاصی، همراستایی قوانین کار با اسناد حقوق بشری، ورود سلامت روان به نظام‌های ایمنی و بهداشت شغلی، مشارکت کارکنان در تصمیم‌گیری و اقدام بر پایه شواهد تازه نیاز دارد. WHO یادآوری می‌کند راهبرد جهانی سلامت، محیط و تغییر اقلیم و برنامه جامع اقدام سلامت روان (۲۰۱۳ تا ۲۰۳۰) چارچوب این کار را تعیین می‌کنند و گزارش جهانی سلامت روان در سال ۲۰۲۲ محیط کار را نمونه‌ای کلیدی از محیطی دانست که به اقدام تحول‌آمیز نیاز دارد. رهنمودهای WHO درباره سلامت روان در محیط کار همراه با یادداشت سیاستی مشترک این سازمان و سازمان بین‌المللی کار (ILO) چارچوبی عملی تعیین می‌کند که چه دولت‌ها و چه کارفرمایان برای بهبود سلامت روان در کار چه گام‌هایی می‌توانند بردارند.