نتایج مثبت GSK از Jideytro در سرطان ریه ROS1 مثبت در خط اول

شرکت GSK نتایج مثبت کارآزمایی ثبت‌نامی فاز اول/دوم ARROS-1 را درباره داروی Jideytro (zidesamtinib) در بیماران مبتلا به سرطان ریه غیرسلول کوچک (NSCLC) پیشرفته یا متاستاتیک با تغییر ROS1 مثبت منتشر کرد؛ بیمارانی که پیش‌تر مهارکننده تیروزین کیناز (TKI) دریافت نکرده بودند و به اصطلاح TKI-naïve هستند. این داده‌ها در نشست Presidential Symposium بیست‌و‌ششمین کنگره جهانی سرطان ریه (WCLC 2026) در سئول کره جنوبی ارائه شد و پشتیبان درخواست تکمیلی ثبت دارو (sNDA) است که GSK قصد دارد امسال به سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) ارائه کند تا اندیکاسیون Jideytro به درمان خط اول گسترش یابد. در ۹۴ بیمار TKI-naïve که در تحلیل وارد شدند، zidesamtinib به نرخ پاسخ عینی (ORR) ۹۴ درصد رسید (۸۸ نفر از ۹۴ نفر؛ فاصله اطمینان ۹۵ درصدی: ۸۷ تا ۹۸) که شامل نرخ پاسخ کامل ۱۵ درصدی (۱۴ از ۹۴) بود؛ این نتایج پس از میانه پیگیری ۱۵٫۲ ماه (دامنه ۱٫۱ تا ۳۰٫۵ ماه) به دست آمد. پاسخ‌ها بادوام بودند: ۹۴ درصد بیماران در ماه نهم و ۸۶ درصد آن‌ها در ماه دوازدهم همچنان پاسخ به درمان داشتند. بقای بدون پیشرفت بیماری (PFS) در ۱۲ ماه ۹۰ درصد بود و میانه مدت پاسخ (DOR) و میانه PFS در زمان تحلیل داده‌ها هنوز به دست نیامده بود. داده‌های مربوط به مغز نیز چشمگیر بود: در بیمارانی که در ابتدا متاستاز مغزی قابل اندازه‌گیری داشتند (۱۰ بیمار)، ۱۰۰ درصد به zidesamtinib پاسخ دادند (۱۰ از ۱۰؛ فاصله اطمینان ۹۵ درصدی: ۶۹ تا ۱۰۰) و ۷۰ درصد پاک‌سازی کامل تومورهای مغزی قابل‌تشخیص را تجربه کردند (۷ از ۱۰). در ۱۲ ماه، ۷۸ درصد بیماران پاسخ داخل‌جمجمه‌ای خود را حفظ کردند و در بیمارانی که در ابتدا متاستاز مغزی نداشتند هیچ رخداد پیشرفت در دستگاه عصبی مرکزی مشاهده نشد. هشام عبدالله (Hesham Abdullah)، معاون ارشد و رئیس جهانی بخش انکولوژی در تحقیق و توسعه GSK، گفت: «نتایج امروز ترکیبی از نرخ پاسخ بالا و پروفایل تحمل‌پذیری را نشان می‌دهد که به بیشتر بیماران کمک کرد درمان را ادامه دهند. این داده‌ها از پتانسیل پروفایل متمایز zidesamtinib برای تبدیل شدن به درمان خط اول بیماران مبتلا به NSCLC با ROS1 مثبت خبر می‌دهد؛ بیماری‌ای که در آن حفظ کنترل بلندمدت بیماری، مدیریت گسترش به مغز و کاهش عوارض جانبی درمان همچنان چالش‌های کلیدی هستند. ما مشتاقانه منتظر ارائه این داده‌ها به نهادهای نظارتی هستیم.» نرخ قطع درمان پایین بود و با گزارش‌های ایمنی پیشین zidesamtinib همخوانی داشت. شایع‌ترین رخدادهای جانبی مرتبط با درمان (با فراوانی ۱۵ درصد یا بیشتر) عبارت بودند از ادم محیطی، افزایش وزن، افزایش کراتین فسفوکیناز خون، اختلال چشایی (دیس‌گوزیا) و افزایش آنزیم آسپارتات آمینوترانسفراز؛ بیشتر این عوارض درجه پایین داشتند. رخدادهای جانبی مرتبط با درمان در ۱۱ درصد بیماران به کاهش دوز و در ۱ درصد به قطع درمان منجر شد. الکساندر دریون (Alexander Drilon)، پزشک و پژوهشگر اصلی ARROS-1 و رئیس بخش توسعه داروهای نوظهور در مرکز سرطان مموریال اسلون کترینگ، گفت: «بیماران مبتلا به NSCLC با ROS1 مثبت ممکن است سال‌ها تحت درمان باشند و در همان زمان کار کنند، از خانواده خود مراقبت کنند و زندگی روزمره‌شان را ادامه دهند. آن‌ها به درمان‌هایی نیاز دارند که کنترل ماندگار بیماری، از جمله در مغز، را فراهم کنند و در عین حال عوارض و اختلال در درمان را محدود سازند. پاسخ‌های بادوام و نرخ پایین قطع درمان در ARROS-1 پیشرفتی امیدبخش برای پاسخ به این نیازهای بلندمدت درمانی است.» zidesamtinib در هیچ نقطه‌ای از جهان برای استفاده به‌عنوان درمان خط اول تأیید نشده است؛ در جولای ۲۰۲۶، FDA این دارو را برای بیماران مبتلا به NSCLC با ROS1 مثبت که پیش‌تر با یک TKI درمان شده بودند تأیید کرد. مطالعه جهانی، تک‌بازو و نخستین‌بار‌در‌انسان ARROS-1 با شناسه NCT05118789 شامل یک کوهورت فاز دوم از بیماران با NSCLC پیشرفته موضعی یا متاستاتیک ROS1 مثبت بود که هیچ‌گاه مهارکننده تیروزین کیناز ROS1 دریافت نکرده بودند و اجازه داشتند حداکثر یک خط پیشین شیمی‌درمانی یا ایمونوتراپی گرفته باشند. از میان ۵۳۲ بیمار مبتلا به NSCLC با ROS1 مثبت که zidesamtinib را با دوز ۱۰۰ میلی‌گرم یک‌بار در روز در تمام خطوط درمانی دریافت کردند، ۱۸۳ بیمار نخستین درمان هدفمند TKI خود را می‌گذراندند. جمعیت قابل‌ارزیابی اثربخشی (۹۴ بیمار) شامل بیماران با بیماری قابل اندازه‌گیری بر اساس بازبینی مستقل کور مرکزی بود که تا ۱۵ ژوئن ۲۰۲۵ درمان را آغاز کرده بودند تا امکان حداقل ۹ ماه پیگیری برای مدت پاسخ فراهم باشد. ۲۷ درصد بیماران پیش‌تر شیمی‌درمانی و ۱۷ درصد از آن‌ها همچنین ایمونوتراپی دریافت کرده بودند؛ ۱۷ درصد در ابتدا متاستاز دستگاه عصبی مرکزی داشتند و تاریخ قطع داده ۱۶ آوریل ۲۰۲۶ بود. جهش‌های ROS1 در حدود ۲ درصد سرطان‌های ریه غیرسلول کوچک رخ می‌دهند و هر سال به حدود ۵۰ هزار تشخیص جدید در جهان می‌انجامند؛ این بیماری بیشتر در بیماران جوان‌تر و به‌طور شایع‌تر در افراد غیرسیگاری دیده می‌شود. این سرطان تمایل زیادی به گسترش به دستگاه عصبی مرکزی دارد؛ متاستاز مغزی در زمان تشخیص تا ۴۰ درصد بیماران وجود دارد و در طول درمان نیز محل شایع پیشرفت بیماری باقی می‌ماند. با وجود پیشرفت درمان‌های هدفمند، نیاز درمانی برآورده‌نشده به دلایلی مانند پیشرفت در دستگاه عصبی مرکزی، مقاومت دارویی اکتسابی و تحمل‌پذیری درمان همچنان پا برجاست. Jideytro (zidesamtinib) که از طریق خرید اخیر شرکت Nuvalent به سبد GSK وارد شده، به‌عنوان یک مهارکننده تیروزین کیناز ROS1 طراحی شده که پوشش گسترده‌ای برای جهش‌های مقاومت ROS1، فعالیت در برابر بیماری منتشرشده به مغز، پاسخ‌های درمانی بادوام و پروفایل تحمل‌پذیر دارد.