کارآزمایی‌های CAR T در بیماری‌های خودایمنی؛ فرصت تجاری و نگرانی‌های ایمنی

نگرانی‌های ایمنی تازه در حوزه سلول‌درمانی CAR T، تحلیلگران را به بازنگری در چشم‌انداز تجاری این روش در بیماری‌های خودایمنی واداشته است. شرکت Novartis تأیید کرد پس از مرگ سه بیماری که داروی CAR T آن با نام rapcabtagene autoleucel (rap-cel) را دریافت کرده بودند، چند مطالعه در بیماری‌های خودایمنی را متوقف کرده است. شرکت Bristol Myers Squibb نیز پس از مشاهده «رویدادهای التهابی گذرا و بازگشت‌پذیر» در داروی خود zolacabtagene autoleucel (zola-cel)، کارآزمایی‌های خودایمنی این دارو را به‌صورت داوطلبانه متوقف کرد. تحلیلگران Leerink Partners در یادداشتی نوشتند بروز سمیت‌های شدید مرتبط با ایمنی، از جمله سه مورد مرگ با rap-cel، عدم قطعیت چشمگیری در کاربرد CAR T در بیماری‌های خودایمنی ایجاد می‌کند. مدیران برخی شرکت‌ها نیز یادآور می‌شوند نسبت خطر به فایده در بیماری‌های خودایمنی، که ماهیتی مزمن دارند و معمولاً کشنده نیستند، با سرطان متفاوت است. در مقابل، شرکت Kyverna Therapeutics با داروی mivocabtagene autoleucel (miv-cel) به نخستین تأیید CAR T برای یک بیماری خودایمنی نزدیک شده است. داده‌های یک‌ساله کارآزمایی ثبت‌نامی فاز دو KYSA-8 نشان داد این دارو در ۲۶ بیمار مبتلا به سندرم فرد سفت (SPS)، یک بیماری عصبی خودایمنی نادر و پیشرونده، تحرک و عملکرد پاها را بهبود بخشیده است. این دارو تحمل‌پذیری خوبی داشت و هیچ موردی از سندرم آزادسازی سیتوکین با درجه بالا یا سمیت عصبی مرتبط با سلول‌های ایمنی و همچنین هیچ موردی از سندرم هم‌فاگوسیتی مرتبط با سلول‌های ایمنی (IEC-HS) که عامل مرگ بیماران در مطالعه Novartis بود، مشاهده نشد. Kyverna قصد دارد درخواست مجوز زیستی (BLA) چرخشی خود را تا پایان امسال تکمیل کند. وارنر بیدل، مدیرعامل شرکت، بار بیماری SPS را کم‌برآوردشده خواند و گفت بیش از ۸۰ درصد بیماران در مقطعی از مسیر بیماری نیازمند واکر یا ویلچر می‌شوند و کمتر از ۲۰ درصد آن‌ها چهار سال پس از تشخیص همچنان شاغل می‌مانند. مدیران شرکت‌های فعال در این حوزه تأکید می‌کنند نباید همه سلول‌درمانی‌ها را یکسان دید و سیگنال‌های ایمنی یک روش را نباید به کل این حوزه تعمیم داد.